Makale

Makale

Türk Kültürüne Uyarlanmış Beş Faktör Kişilik Özelliklerinin Siyasal Katılım Üzerindeki Etkisi

The Effect of Five Factor Personality Traits Adapted to Turkish Culture on Political Participation

Merve BAŞARICI
Yıl 2026, Sayı 22, Sayfalar:93-112

Personality is a set of consistent and enduring characteristics that determine individuals' thoughts, feelings, and behaviors. These characteristics also influence individuals' political attitudes and behaviors. The main objective of this study is to examine the relationship between university students' personality traits and their levels of political participation. Within the scope of the research, a survey was administered to a total of 394 students studying at various state and foundation universities in Istanbul using two scales. The data collection process was conducted through face-to-face interviews in order to ensure a qualified response rate. The scales applied to the participants were the Basic Personality Traits Scale Developed in Turkish Culture and the Political Participation Scale. Statistical analyses conducted based on the data obtained revealed that the sub-dimensions of personality traits, namely “extraversion,” “openness to development,” “emotional instability,” and “negative value,” have a significant effect on political participation. In particular, extraversion and openness to experience emerged as the most important factors increasing political participation. On the other hand, the “agreeableness” sub-dimension of personality traits was found to have no effect on political participation. On the other hand, it was concluded that the “responsibility” sub-dimension of personality traits has a negative effect on political participation. The findings reveal that political behavior is shaped not only by the socio-political context but also by individual psychological factors, pointing to the need for comprehensive approaches to explaining political participation.

Kişilik, bireylerin düşünce, duygu ve davranışlarını belirleyen sürekli ve tutarlı özellikler bütünüdür. Bu özellikler, bireylerin siyasi tutum ve davranışlarını da etkilemektedir. Bu çalışmanın temel amacı, üniversite öğrencilerinin kişilik özellikleri ile siyasal katılım düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma kapsamında, İstanbul’da çeşitli devlet ve vakıf üniversitelerinde öğrenim görmekte olan toplam 394 öğrenciye iki ölçek üzerinden anket uygulanmıştır. Veri toplama süreci, nitelikli geri dönüş oranı sağlamak amacıyla yüz yüze mülakat yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara uygulanan ölçekler Türk Kültüründe Geliştirilmiş Temel Kişilik Özellikleri Ölçeği ile Siyasal Katılım Ölçeğidir. Elde edilen veriler doğrultusunda yapılan istatistiksel analizler, kişilik özelliklerinin alt boyutları olan “dışadönüklük,” “gelişime açıklık,” “duygusal tutarsızlık” ve “olumsuz değerlik” değişkenlerinin, siyasal katılım üzerinde anlamlı etkiler oluşturduğunu ortaya koymuştur. Özellikle dışadönüklük ve gelişime açıklık kişilik özellikleri, siyasal katılımı artıran en önemli faktörler olarak öne çıkmaktadır. Buna karşın kişilik özelliklerinin “uyumluluk” alt boyutunun siyasal katılım üzerinde herhangi bir etkisi görülmemiştir. Öte yandan, kişilik özelliklerinin “sorumluluk” alt boyutunun siyasal katılım üzerinde negatif bir etkiye sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Bulgular, siyasal davranışların yalnızca sosyo-politik bağlamla değil, bireysel psikolojik faktörlerle de şekillendiğini ortaya koyarak, siyasal katılımı açıklamaya yönelik bütüncül yaklaşımların gerekliliğine işaret etmektedir.